De overgang van de industriële naar de netwerksamenleving, waar we middenin staan, betekent een overgang van formele naar informele organisatiesystemen. Het Nieuwe Werken kan de brug zijn om die overgang te maken. Dat stelde Menno Lanting, die was uitgenodigd voor een lunchlezing over ‘De Slimme Organisatie’.

Schoolkinderen werken met elkaar samen om hun spreekbeurt van Slideshare te plukken, en de Free Record Shop gaat failliet gaat omdat ‘de consument het concept van de Free Record Shop niet meer begreep’, zoals ceo Hans Breukhoven het verwoordde. Zomaar twee symptomen van de verandering die de maatschappij doormaakt, het gemak waarmee jongeren zich de vele mogelijkheden eigen maken en de moeite die de oudere generatie heeft om zich daaraan aan te passen.

‘We zien dat de tastbare, formele organisatiesystemen onder druk staan. Businessmodellen verkruimelen waar bedrijven bij staan. Dat geldt ook voor de publieke sector.  Er ontstaat een nieuwe informele hiërarchie gebaseerd op stevige kennis. In informele systemen klotst de kennis tegen de plinten op: medewerkers hebben ongelooflijk veel kennis. Om als organisatie te kunnen blijven functioneren moeten we het hebben van de informele systemen. Maar de vraag is: hoe ga je die kennis delen?’

En waarom is de overgang dan vaak zo moeilijk? Dat heeft te maken met bedrijfscultuur. Menno laat een citaat zien van een manager die maar moeilijk aan de netwerkende jongere professional kan wennen: ‘Door het gebrek aan structuur in de huis- en schoolsituatie worden jongeren vaak op de werkvloer voor het eerst geconfronteerd met hiërarchische structuren. Dat kan nogal eens tot misverstanden lijden. Denk aan de jonge werknemer die doodleuk een mailtje stuurt naar de directeur, door alle managementlijnen heen’. Dit zijn volgens Lanting klassieke organisaties waarin hierarchische lagen voor ‘ruisdemping’ moeten zorgen.

Er moet iets veranderen, en volgens Menno Lanting is het Nieuwe Werken een manier om gebruik te maken van die informele systemen. Het is een brug tussen formele en informele structuur. Het Nieuwe Werken is méér dan thuiswerken, onderstreept hij.

De ‘sense of urgency’ voor die overgang moet uit de top komen. Daar moet men zich de vraag stellen: ‘wat gaat er mis als we het niet doen’? Menno wijst op de doelen van Hillary Clinton op het State Department: je moet deel uitmaken van de ’connected world’ om relevant te zijn. 80% van de Yammer-implementaties mislukt. Waarom? ‘Daarvoor zijn twee redenen: de voorbeeldfunctie van het management ontbreekt, en het is nodig om met iets anders te stoppen: bijvoorbeeld halvering van het aantal vergaderingen.’

Burgers en netwerken hebben meer informatie dan organisaties: ‘Het Nieuwe Werken kan daarmee de renaissance van de professional betekenen.’

Verder lezen: