Mijn loopbaan als rijksambtenaar begon toen ik in 1998 ging werken bij het ministerie van Financiën. Dat formeerde op dat moment een team voor de communicatiecampagne over de invoering van de euro. Tot 2002 was ik – geluksvogel – onder de pannen met de grootste voorlichtingscampagne die de Nederlandse overheid ooit voerde.

Geen doelgroep werd vergeten; geen communicatiemiddel werd onbenut gelaten. Tot en met een heuse Postbus 51-spot voor doven, om het euroteken in gebarentaal te introduceren. (Wijsvinger en middelvinger horizontaal voor je borst houden en een draaiende beweging maken).

Er kwam ook een brochure voor licht verstandelijk gehandicapten: die moest makkelijk geschreven zijn en daarvoor schakelden we de Okee-Krant in, die veel ervaring had in het schrijven voor die doelgroep. Zo duidelijk mogelijk, zo makkelijk mogelijk. Zonder jargon, met korte zinnen. Kraakhelder proza.

Het werd, op de standaard Postbus51-folder na, de meest succesvolle brochure uit de eurocampagne. Wat bleek: ‘De euro, ons nieuwe geld’ sprak door het toegankelijke taalgebruik een veel bredere doelgroep aan dan die voor wie hij gemaakt was. Het hoogtepunt was wel, dat een bekend, niet nader te noemen, statistisch onderzoeksbureau van de overheid duizend exemplaren bestelde voor het eigen personeel.

De les: succesvolle communicatie staat of valt bij helder taalgebruik. Helder taalgebruik is niet Jip-en-Janneketaal of door de knieën gaan. Of concessies doen aan de inhoud. Integendeel. Duidelijk en toegankelijk formuleren legt de inspanning bij de schrijver in plaats van bij de lezer. ‘Ik had geen tijd voor een korte brief, dus ik schrijf je een lange’, wist Blaise Pascal (1623-1662) al.

Je hoort wel eens zeggen binnen deze muren: ‘Dat is zo complex, dat kun je niet makkelijk formuleren’. Daarmee moeten we geen genoegen nemen. Door taal te gebruiken die de meeste mensen begrijpen, dwingen we onszelf om onze inhoud op orde te hebben. Daar worden zowel de lezers als ons beleid beter van.

Dit artikel verscheen in BZblad nr. 4, augustus 2013.

Verder lezen: