Menig televisiekijker zal even de oren hebben gespitst bij de verklaring van president Hollande. Hoe noemt hij IS? De Franse president gebruikt de naam Da’esh. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry gebruikt die naam.

De Nederlandse regering heeft eveneens, in internationale context, de naam Da’esh gebruikt. In het Nederlands gebruikt de overheid de naam ISIS. De naam IS is in de Nederlandse media intussen gemeengoed.

ISIS/ISIL

Oorspronkelijk heet de groepering Al-Dawla Al-Islamiya fi al-Iraq wa al-Sham, oftewel Islamitische Staat in Irak en de Shaam (ofwel Syrië), afgekort ISIS. De afkoring ISIL wordt vooral in de Angelsaksische wereld gebruikt en staat voor ‘Islamitische Staat in Irak en de Levant’ (waarmee een ruimer gebied rond Syrië wordt bedoeld).

IS

De Islamitische Staat in Irak en de Shaam (of Syrie) oftewel ISIS riep in juni 2014 een kalifaat uit dat volgens islamitische historie een staat is waarin ‘ware moslims wonen en de ware islam wordt belijd’. Dat kalifaat wordt in de volksmond (lees: media) de Islamitische Staat genoemd.

Maar westerse regeringen houden vast aan de namen ISIS of ISIL, omdat het gebruik van de naam IS impliciet zou erkennen dat er sprake is van een staat.

Da’esh

De naam Da’esh is eveneens een acroniem van de naam Al-Dawla Al-Islamiya fi al-Iraq wa al-Sham. Maar bovendien is het een woordenspel, en een belediging aan het adres van de terreurgroep. De naam kan worden opgevat als ‘vertrappen en vernietigen’ en ‘een fanaat die zijn wil oplegt aan anderen’.

De naam Da’esh wordt veel gebruikt in Arabischtalige media. De Franse regering gebruikt inmiddels ook consequent de naam Da’esh. De reden daarvoor is, dat de namen IS of ISIS onvoldoende onderscheidend zouden zijn ten opzichte van de islam en moslims.

De terreurgroep zelf heeft verklaard ‘de tong af te snijden’ van een ieder die de naam Da’esh gebruikt.

Framing

What’s in a name? Veel, kennelijk. De taal die we gebruiken bepaalt voor een groot deel hoe we denken en handelen.

Dat niet iedereen de finesses hiervan proeft, blijkt uit de manier waarop de NOS in eerste instantie omging met de verklaring van premier Rutte. Rutte gebruikte, zoals te verwachten, de aanduiding ‘ISIS’. De eindredacteur van de NOS ‘verbeterde’ het citaat eigenhandig in ‘IS’. Later werd de wijziging overigens teruggedraaid.

Meer lezen

Wie even googlet kan veel vinden over de namen IS, ISIS/ISIL en Da’esh. Zie bijvoorbeeld dit artikel in de Independent.

Verder lezen: