Ter ere van het fiëstgidsje voor Mathieu was ik, heel vluchtig, in het fotoarchief van Harrie en Laura gedoken. Dat staat gedeeltelijk bij mij, ik heb vooral de jubilea (25 jaar getrouwd, pensionering, 40 jaar getrouwd, 50 jaar…, enzo) en de reizen. Foto’s blijven fascineren, ook amateurfoto’s, vooral als er bekenden op staan.

Het facebook van de 20e eeuw stond vroeger bij de meeste Nederlanders keurig met lijm of hoekjes ingeplakt in grote kleurige fotoalbums in huis- of studeerkamer.

Zo ook bij ons. We keken er best vaak in. Favoriet waren de oudste foto’s uit de jeugd van je ouders. Magische portretten van vlak na de 1e wereldoorlog waren er bij met onze nog jong en sterk ogende opa’s en oma’s. Foto’s van je moeder, zittend met grote strik in het haar op een
bank, of van je vader, liggend met kniekousen en korte broek aan tijdens een picknick. Wat later zie je ze als pubers of jong volwassenen op
portretseries ter gelegenheid van familiejubilea, innig verliefd op een steiger, of in militaire dienst. Dat was de geschiedenis waar je zelf niet bij geweest kon zijn. In andere albums, ook geliefd, begon de moderne geschiedenis, met babyfoto’s van je zus of broer of die van jezelf.

Het principe van het systeem bleef lang in tact. Je ‘schoot’ wat plaatjes, je liet ze ontwikkelen en afdrukken, plakte ze op een druilerige namiddag in zo’n album en bladerde daar dan af en toe in.

Je had er geen stroom voor nodig. De enige opmerkelijke verandering was de intrede van de kleurenfoto, voor de meeste families ergens in de jaren 60. Fotograferen werd pas echt anders zo’n 10 jaar geleden toen de digitale camera zijn opmars deed. Freek was negen jaar toen hij het oude Zenit fototoestel van Philippe in handen geduwd kreeg, het museumstuk aandachtig van alle kanten bestudeerde en toen vroeg: ‘waar gaat-ie aan?’ In een kort tijdbestek verdween het fotorolletje, het klassieke fotoalbum en zelfs de camera die alleen camera was, en kregen we er overal digitale foto’s voor terug: op mokken of textiel, op screen savers en i-pads, in digitaal samengestelde superdunne fotoalbums of dropboxen, op sociale media en ja, zelfs gefotoshopt in de familiekrant. Multifunctionele apparaten met camerafunctie zoals mobieltjes zijn alweer de norm. What’s next?

Ik heb onlangs foto’s op aluminium laten afdrukken, erg fraai.

Enfin, ook aan die oude fotoalbums valt nog veel plezier te beleven maar je kunt niet alles bewaren. Oude collecties omzetten in een digitaal archief is dan ook heel gebruikelijk tegenwoordig. Een ‘markt’ zelfs. Het zijn vooral de foto’s waarop mensen staan of die een tijdbeeld uitstralen, die het interessants zijn om te bewaren. Een goede foto typeert. Legt iets vast, een karaktertrek, de tijdgeest. Je hoeft niet precies te weten wat het is, maar het moet voelbaar zijn. Niet iedereen ziet hetzelfde in/op een foto, dat hangt ook van je ervaringen of herinneringen af.

Voor deze editie van de familiekrant leek het me daarom wel aardig om een kleine greep uit die familiefoto’s die mij laatst op de éen of andere manier troffen, digitaal te laten plaatsen en daarbij een klein onderzoekje in te stellen naar ogenschijnlijk onopvallende of bijzondere details. Bij dit onderzoekje, rondom foto’s 1-3, wil ik antwoord krijgen in de volgende vragen:

1) geven details op losse familiefoto’s inzicht in relaties tussen de afgebeelde personen of binnen de familie;

2) geven details op foto’s uit familiealbums inzicht in de tijdgeest of de gebruiken binnen de familie;

3) Kan discussie over een foto jaren na het vastgelegde moment nog aanleiding geven tot nieuwe inzichten over de situatie? Onderzoeksbevindingen en meningen mogen naar mij ge-e-maild worden of bij een volgende ontmoeting gewoon aan mij gemeld. Het onderzoekje is verder niet wetenschappelijk bedoeld, zoals ze bij het Meertens instituut voor taal en cultuur misschien wel zouden willen. Ze doen daar overigens wel leuke dingen tegenwoordig. Wat te denken van de toekenning per 1 september j.l. van een nieuwe leerstoel “Taalcultuur in Limburg” aan Leonie Cornips? Om maar eens iets te noemen! Misschien is Prof. Cornips wel geïnteresseerd in onze fiëstbundels. Aan het eind is er nog een quiz-je à la “Dit was het nieuws”: welke foto hoort er niet bij?
Veel plezier!

Foto 1

(Extra verdiepingsvragen)
– Wat leest hij?
– En zij ?
– Op tafel ligt een communie-gidsje)
– Op wiens aanwezigheid zou het doosje Willem
II sigaren kunnen duiden?

 

Foto research 1

 

Foto 2

– Wat doet het kussentje naast de handtas?
– Zijn deze schoonzussen een tuin aan het bewonderen of zijn zij aan het bijkomen van een fietstocht, of beiden?
– Wat zeggen zij tegen elkaar?

 

Foto research 2

 

Foto 3

– Waarom dragen beide heren hier een stropdas
(tijdens familiebezoekje)
– Wat betoogt Harrie?

 

Foto research 3

 

En tot slot de quiz: welke van deze vier foto’s hoort er niet bij? (Antwoord verderop in deze krant).

Foto 4

Antwoord op de Quiz vragen uit het artikel van Cécile:
Drie foto’s hebben te maken met een favoriete bezigheid binnen de van Els familie, namelijk eten:
Foto1: Laura kijkt hoe Bep bezig is met bereiden van soep.
Foto 2: Laura kijkt hoe fotograaf foto maakt van het nuttigen van ontbijt door Leo en Harrie.
Foto 4: Karel kijkt hoe Sraar een harinkje versnapert (bij viskraam B vd Berg in Harderwijk?)
Hoort er niet bij:
Foto 3: Heeft niks met eten te maken: Harrie, Romé en Laura kijken toe hoe het Stadhuis in Roermond erbij ligt op het moment dat er geen marktkramen staan.

Verschenen in Familiekrant Van Els, nr. 23, december 2011.

 

Verder lezen: