Afgelopen zomer, op 29 juli, landden Philippe, Freek, Max en ik na een lange vliegreis van Amsterdam via San Francisco op het internationale vliegveld van Salt Lake City in de woestijn van Utah, Verenigde Staten van Amerika. Het was al avond toen wij met onze koffers in het Shilo Inn Hotel arriveerden en de warme uitpandige glazen lift met uitzicht over de stad ons naar onze étage bracht. De volgende ochtend was er tijd voor een rustig ontbijt en een wandelingetje door de stad alvorens we ons moesten melden bij de camperverhuur bedrijf met de uitnodigende naam Cruise America. Vanuit Salt Lake City zou de ‘cruise’ noordwaarts gaan. Eerst richting de nationale parken Grand Tetons en Yellowstone in de bergachtige staat Wyoming. Vervolgens afdalend uit de Rocky Mountains via Montana en Idoha richting de meest Noordwestelijke staat Washington, met zijn in 1980 uitgebarsten vulkaan Mount St. Helen, zijn historische kust en prachtige baai bij Seattle. Ons doel was het zien van zoveel mogelijk wildlife, zoals beren, bizons, rendieren, elanden, coyotes, adelaars en orca’s. Dat is ons ook gelukt. Toch was het eerste hoogtepunt van onze reis een onverwachte vondst in Salt Lake City, die ik de lezers van deze familiekrant niet wil onthouden.

Wanssum in the West

In Salt Lake City bevindt zich de in 1894 opgerichte Family History Library. Hier heeft de kerk van de Mormonen de grootste collectie genealogische gegevens ter wereld ooit beschreven, de Internationale Genealogische Index databank. De collectie bevat meer dan 600 miljoen namen van overleden personen, uit alle mogelijke burgerlijke standen uit de Verenigde Staten, Canada, Europa, Latijns Amerika, Azië en Afrika. Kopieën van originele geboorteaktes, doop- of huwelijksaktes (voor 1930) zijn vastgelegd op microfilm. Elke maand groeit de collectie gestaag. We brachten zoals zoveel toeristen een bezoekje aan dit gebouw en werden door de uiterst vriendelijke vrijwilligers flux naar de Vlaams-Nederlandse afdeling verwezen. Daar nodigden weer andere zendelingen van de kerk ons uit om zelf een onderzoekje te doen op hun website www.familysearch.org. Een search naar voorvaderen Terheggen liep snel op niets uit. Zonder geboortejaar of –plaats kom je niet ver in zo’n databank. Als ‘van Els-telg’ verging het mij beter: ik toetste 7 december 1894, Wanssum, in en ja hoor, een hit! De vrijwilligers glunderden en voeren ons naar een andere hoek van de grote étage waar de microfilms met geboorteaktes uit Limburg zich bevonden. Het betreffende microfilmpje met foto’s van alle geboorteaktes tussen 1890 en 1903 in de Limburgse plaatsen Vaals t/m Wessem werd geïnstalleerd en na een tijdje doorspoelen van het filmpje vonden we toch wel enigszins tot onze verbazing de geboorteakte van oma. Op weer een andere verdieping was het mogelijk om een ‘officiële’ kopie te maken van de betreffende bladzijde. Even later stonden we dus met deze wonderlijke buit in de lift. Spontaan werd ik daar omhelsd door een ‘blije’ zendelinge die luidkeels verkondigde: ‘I’m so happy for you!!’

De akte

Wat staat er nou precies in die akte? Wellicht nog wat opmerkelijks voor de genealogisch geïnteresseerden onder ons. Er staat:
In het jaar ACHTTIENHONDERD VIER EN NEGENTIG, den Zevenden December, is voor Ons, Ambtenaar van den Burgerlijken Stand der Gemeente Wanssum, Hertogdom Limburg, verschenen: Johannus Matheus Christianus Rutten, oud vier en dertig jaren, van beroep gemeenteontvanger wonende te Wanssum, die Ons heeft aangegeven, dat op den Zevenden December achttienhonderd vier en negentig, ten twee ure, des voormiddags te WANSSUM is geboren, een kind van het vrouwelijk geslacht, uit hem deklarant en uit Petronella Huberta Stevens, zijne huisvouw, …..aan welk kind hij heeft verklaard de voornamen te geven van Johanna Christina Maria. Deze verklaring is geschied in tegenwoordigheid van Jozef Han….n(?), oud vier en vijftig jaren, van beroep landbouwer, wonende te Wanssum, en van Gerard Poell…, oud zevenentwintig jaren, van beroep leerlooijer, wonende te Wanssum.
Waarvan door Ons deze geboorteakte is opgemaakt, welke na voorlezing aan den aangever en aan de getuigen door ons aangever en getuigen is getekend,
De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand.

Deze geboorteakte roept nog wel wat vragen op. Bijvoorbeeld, is twee ure des voormiddags nou ’s nachts of ’s middags? Wie waren de getuigen precies, die Josef en Gerard? Deze laatste, leerlooijer, was waarschijnlijk de overbuurman, aldus Harrie. En dan de geboorteakte opgetekend boven die van oma: die betrof ene Maria Hendrina Pieters, geboren op 27 november 1894, dochter van Willem Pieters (57, landbouwer) en Johanna Elisabeth Stevens (huisvrouw), waarbij als getuigen verschenen ene Peter Johannes Euwals (43, winkelier) en Arnoldus Bergmans (33, timmerman). Was deze Maria Hendrina een nichtje van oma? Enfin, daar moeten de familie-experts zich maar eens over uitlaten.

Van genealogie naar Zoetermeer

De kerk van de mormonen heet eigenlijk Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Deze kerk draagt een christelijk geloof uit. Naast de bijbel lezen de leden echter ook het boek van Mormon als de ware schrift. Waarom doen leden van de mormoonse geloofsgemeenschap zoveel stamboomonderzoek? Dat hebben we na terugkomst in Nederland nog eens (via Google) opgezocht. Leden van deze kerk geloven dat familiebanden eeuwig zijn. Het ‘tot de dood ons scheidt’ bestaat dus niet voor hen. Door aan elkaar beloften af te leggen kunnen familieleden tijdens een plechtigheid voor de eeuwigheid aan elkaar ‘verzegeld’ worden. Dit kan ook met terugwerkende kracht nog voor voorouders, mits die voorouders natuurlijk geïdentificeerd zijn. Vandaar het wereldwijde genealogisch onderzoek, om zoveel mogelijk voorvaderen aan de eeuwige familiebanden toe te kunnen voegen (en alsnog lid van de Mormoonse kerk te maken!). Er geldt nog wel dat deze voorouders in de geestenwereld waarin zij na hun dood voortleven zélf bepalen of zij deze verbonden al dan niet aanvaarden.

Iedere stamboomonderzoeker kent dus de mormoonse kerk. Ook in Nederland bestaan er alleen al tien centra voor familiegeschiedenis waar de genealoog voor persoonsgegevens terecht kan. Sinds een paar jaar staat er ook een tempel van de Mormonen in Zoetermeer. Terwijl ik dit stukje schrijf gaat de telefoon. Familie uit Zoetermeer, Oom Mathieu, aan de lijn! Als dat geen toeval is? [Net zo toevallig als het samenvallen van het oprichtingsjaar van de Family History Library en het geboortejaar van oma]. ’t Is ònze familieband, denk ik dan maar. Ik leg oom Mathieu uit dat ik een stukje schrijf over de Mormonen. Oom Mathieu bevestigt dat hij en Tante Fien een paar jaar geleden de pas geopende tempel in Zoetermeer bezocht hebben. Oom Mathieu: “het is een imposante tempel, de mensen waren er vriendelijk en de drank (frisdrank wel te verstaan) was er goed”.

Verschenen in Familiekrant Van Els, nr. 17, november 2007.

Zelf je stamboom uitzoeken? Met deze tips kom je nog verder.

Verder lezen: